7 - محاكمة بين فاضلين من مجتهدي أصحابنا اين رساله در دو فهرست خود نوشت اينچنين معرفى شده است : اما در فهرست أول : ومنها : الرسالة الموسومة ب - « المحاكمة » ، تشتمل على محاكمة بين فاضلين من مجتهدي أصحابنا في معنى التّفقّه في الدّين ، يقرب من مائة وخمسين بيتاً . ودر فهرست دوم : ومنها : خمسة رسائل خاصّية عديم المثال مسائل دينية عزيزة المنال ، أفردتها من المطوّلات بزيادة تبيين ، قاصداً سهولة ضبطها بتثنية التدوين ؛ وهى : . . . محاكمة بين فاضلين من مجتهدي أصحابنا في هذا المعنى [ في معنى التفقّه في الدين ] ، في مائة وخمسين . اين رساله مانند رساله‌ى قبلي در زمينه‌ى كيفيت تفقّه در دين مىباشد ، ولى با اين تفاوت كه به اختلاف نظر بين دو فاضل يعنى شيخ حسن عاملي ، صاحب معالم وشيخ عبد اللطيف بن علي بن أحمد بن أبي جامع عاملي در اين موضوع پرداخته است . از سال تأليف اين رساله نيز يادى نشده است ، ولى مىتوان تاريخ تأليف آن را بين سال‌هاى 1044 و 1059 قمري دانست ؛ زيرا اوّلًا مؤلّف در پايان اين رساله از كتاب « أصول الأصيله » كه در سال 1044 تأليف شده است ياد كرده است وهمچنينن نسخه‌ى اقدم اين رساله كه در كتابخانه‌ى آيت الله العظمى گلپايگانى قم موجود است در سال 1059 قمري كتابت شده است . نام اين رساله بنا بر بيان فيض در فهرست خود نوشت أول « المحاكمه » ودر فهرست خود نوشت دوم « محاكمه بين فاضلين من مجتهدي أصحابنا » مىباشد .